Xây đập - dâng nỗi lo
banner web

Xây đập - dâng nỗi lo

Thêm một lần nữa các vấn đề về quy hoạch thủy điện lại được đưa lên bàn nghị sự của Quốc hội. Những nỗi lo cho lợi ích dài lâu liệu có thắng nổi những toan tính về lợi ích trước mắt?!

Thực ra, đây không phải là vấn đề mới. Xong dường như các phản biện, các cảnh báo chưa được tiếp thu đầy đủ, còn “vướng mắc” ở đâu đó.

Các chuyên gia đã từng cảnh báo, việc xây dựng các đập thủy điện sẽ tạo ra những bức tường thành mà cá không thể vượt qua được. Chỉ tính riêng ĐBSCL, hàng năm sẽ có khoảng 220 nghìn - 440 nghìn tấn cá trắng bị rủi ro. Nếu tính trung bình giá cá trắng là 50 nghìn đ/kg, hàng năm sự tổn thất riêng về cá trắng đối với ĐBSCL sẽ là 11 nghìn - 22 nghìn tỉ đồng, hoặc từ 500 triệu - 1 tỷ USD mỗi năm. Chỉ riêng tổn thất này đã có thể lớn hơn lợi ích về năng lượng do các đập mang lại…

Tổn thất vì ngăn sông xây thuỷ điện là vĩnh viễn, không phục hồi được và còn quá nhiều điều chưa chắc chắn. Trong khi đó, các biện pháp để phòng tránh, khắc phục, đền bù các thiệt hại thì rất hạn chế, tốn kém, chưa chắc có hiệu quả, đòi hỏi phải có những cơ chế minh bạch, công bằng và sự đồng thuận.

Lợi ích về năng lượng thì rất dễ tính toán từ công suất thiết kế của các đập nhưng những tổn thất thì rất khó định lượng vì tổn thất xảy ra trên một vùng rộng lớn và rất nhiều người, trong đó người nghèo phụ thuộc vào tài nguyên dòng sông sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Ngoài ra, trong tình huống có thiên tai như động đất thì sẽ có nguy cơ vỡ đập. Một khi một đập bị vỡ thì có thể kéo theo hàng loạt đập khác bên dưới bị vỡ và tác hại đối với vùng bên dưới đập là không thể lường được.

Thêm nữa, các công trình thủy điện lớn trên thế giới họ đều không bỏ qua khâu kịch bản vỡ đập. Để xây dựng kịch bản hoàn chỉnh thì phương án kỹ thuật đưa ra cũng phải hoàn thiện. Nhưng ở Việt Nam, ngay như thủy điện Sông Tranh 2 đều không có kịch bản này. Hệ quả là khi có sự cố, không có các biện pháp ứng phó kịp thời.

Về nguyên tắc, xây dựng kịch bản vỡ đập vô cùng khó khăn. Phải tính toán và dựng mô hình, đưa ra các tình huống xấu nhất, tính toán lan truyền sóng như thế nào? Phải có các số liệu đầu vào về khí tượng thủy văn, mực nước sông thay đổi trong các mùa, nguy cơ xảy ra lũ? Phải đưa ra giả thiết nếu xảy ra động đất thì đập sẽ vỡ thế nào?...

Một vấn đề cần tính đến trong kịch bản vỡ đập là hệ thống thủy điện bậc thang khá phổ biến. Nếu xảy ra vỡ đập thì nguy cơ cho người dân hạ du sẽ khủng khiếp. Chẳng hạn, trên hệ thống sông Vu Gia - Thu Bồn có 10 dự án thủy điện bậc thang. Nếu chỉ một công trình sự cố vỡ đập sẽ kéo theo vỡ đập liên hoàn, thảm họa sẽ vô cùng lớn. Vì vậy, việc xây dựng phương án ứng phó sự cố vỡ đập thủy điện là hết sức cần thiết nhằm giúp cho địa phương chủ động ứng phó hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại về người và tài sản của nhân dân vùng hạ du.

Thêm nữa, việc phát triển thủy điện ở Việt Nam quá nóng, quá nhiều lực lượng tham gia. Nhà đầu tư chỉ quan tâm đến hiệu quả kinh tế mà ít để ý đến các tác động khác. Thậm chí, nhiều khi, chính những người xét duyệt thông qua công trình thủy điện cũng không có chuyên môn sâu. Họ chỉ nhìn sơ sơ xem phối cảnh nó thế nào, mỗi năm thu được bao nhiêu tiền thuế. Họ không biết rằng đó chỉ là bức tranh vẽ. Thực tế thi công, vận hành thì khác xa rất nhiều bức phác họa ban đầu.

Những con đập sừng sững dựng lên. Những cánh rừng theo đó cứ “vơi” đi, ngập trong biển nước. Khơi nguồn năng lượng từ những dòng sông cần phải tính đến những hệ lụy “vay - trả”. Đập dựng cao - nước lên - năng lượng về, nhưng nỗi lo lại dâng trong lòng người dân, bởi họ chính là đối tượng chịu hậu quả nặng nề nhất.

Theo BXD

Các tin khác
Tin tức trong ngành
Đào tạo quản lý
Chương trình phát triển kỹ năng PR Hiện nay, trong bối cảnh hội nhập nền kinh tế quốc tế, sự tham gia của Việt Nam trên các diễn đàn kinh tế mới sẽ mở ra những thời cơ...
Liên kết

Chứng chỉ hành nghề xây dựng

Chia sẽ

VIỆN ĐÀO TẠO VÀ BỒI DƯỠNG CÁN BỘ
Hà Nội: 301 Nguyễn Trãi - Thanh Xuân - Hà Nội

Tell: 04.66740371 Fax: 04.35572406
Mr. Thắng 0902.891.518 - 0985.812.989
Email:
education54@gmail.com; Website: http://daotaocanbo.com

DMCA.com Protection Status